Trần Thị Hồng Nhung
QLGDK2C
ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP
MÔN: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

Câu 1. Phân tích quan điểm của HCM về vấn đề dân tộc và thuộc địa
Tư tưởng HCM chính là kết quả của sự vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin trong điều kiện cụ thể của ta và thực tế tư tưởng HCM đã trở thành một tài sản tinh thần quý báu của Đảng và cả dân tộc. Vấn đề dân tộc và thuộc địa là một trong những vấn đề cơ bản trong tư tưởng HCM. Quan điểm của HCM về vấn đề dân tộc và thuộc địa thể hiện trên 3 nội dung chính sau:
1. Thực chất của vấn đề dân tộc và thuộc địa
+ Đấu tranh chống chủ nghĩa thực dân, giải phóng dân tộc, xóa bỏ ách thống trị, áp bức bóc lột của nước ngoài, giành độc lập dân tộc, thực hiện quyền dân tộc tự quyết, thành lập nhà nước độc lập
HCM viết nhiều tác phẩm, bài báo tố cáo CNTD, vạch trần cái gọi là “ khai hóa văn minh” của chúng. Người chỉ rõ sự đối kháng giữa các dân tộc bị áp bức với CN ĐQTD là mâu thuẫn chủ yếu ở thuộc địa, là mâu thuẫn không thể điều hòa được. Xuất phát từ thực tế, hoàn cảnh lịch sử của VN mà trong tư tưởng của Người thực chất về vấn đề dân tộc và thuộc địa trước hết phải là đấu tranh chống CNTD, giải phóng dân tộc. Khác với CN Mác bàn nhiều về cuộc đấu tranh chống CNTB, Leenin bàn nhiều về cuộc đấu tranh chống CNĐQ, những cuộc đấu tranh giai cấp ở các nước TBCN, HCM thì lại bàn nhiều đến cuộc đấu tranh chống CNTD, giải phóng dân tộc ở thuộc địa. Đây cũng là một điểm mới, thể hiện sự sáng tạo của HCM khi vận dụng CN Mác-Leenin vào thực tế đấu tranh cách mạng ở VN.
+ Xây dựng nhà nước mới trên cơ sở lựa chọn của nhân dân
Sau khi đánh bại CNTD, giành độc lập dân tộc thì phải xây dựng được nhà nước mới trên cơ sở lựa chọn của nhân dân, lấy nhân dân lao động làm chủ và để nhân dân lao động thực thi quyền làm chủ thực sự của mình. Khi đã đánh bại được CNTD, giải phóng nhiệm vụ dân tộc thì việc xây dựng nhà nước mới do nhân dân lao động làm chủ chính là thực hiện giải phóng giai cấp, thực hiện nhiệm vụ dân chủ, xóa bỏ các giai cấp áp bức bóc lột, xóa bỏ chế độ cũ lỗi thời, xây dựng nhà nước mới của dân, do dân và vì dân. Có như vậy thì nhân dân mới được giải phóng, được độc lập hoàn toàn.
+ Lựa chọn con đường phát triển của đất nước
Sau khi nhà nước mới do nhân dân làm chủ được xây dựng, cần phải xác định một con đường phát triển lâu dài cho dân tộc để làm phương hướng cho sự phát triển. Từ thực tiễn phong trào cứu nước của ông cha và lịch sử nhân loại, HCM khẳng định phương hướng phát triển cho dân tộc trong bối cảnh thời đại mới là CNXH.
Trong Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng, HCM viết: “ Làm TS dân quyền CM và thổ địa CM để đi tới XHCS”. Con đường đó kết hợp cả nội dung dân tộc, dân chủ và CNXH. Xét về thực chất chính là con đường độc lập dân tộc gắn liền với CNXH. Con đường đó phù hợp với hoàn cảnh lịch sử cụ thể ở thuộc địa và cũng là nét độc đáo, khác biệt với con đường phát triển của các nước đã phát triển lên CNTB ở phương Tây.
+ So sánh quan điểm của HCM về vấn đề dân tộc và thuộc địa với quan điểm về vấn đề dân tộc của ông cha thời trước để thấy được sự sáng tạo, phát triển, đổi mới của HCM: Các tư tưởng PK mới chỉ dừng lại ở đấu tranh chống ngoại xâm, giải phóng dân tộc chứ chưa xây dựng được nhà nước mới trên cơ sở lựa chọn của nhân dân, chưa lựa chọn được con đường phát triển cho dân tộc.
2. Độc lập dân tộc- Nội dung cốt lõi của vấn đề dân tộc và thuộc địa
+ HCM tiếp cận vấn đề này từ quyền con người, theo hướng phương Tây. Người tìm hiểu và tiếp nhận những nhân tố về quyền con người từ TNĐL của Pháp và Mỹ. Nhưng từ quyền con người, HCM đã khái quát và nâng cao thành quyền dân tộc, quyền của quốc gia, cộng đồng.
→ Khác với cách tiếp cận độc lập dân tộc của phương Đông: không chú trọng yếu tố con người cá nhân, con người gắn với quốc gia, dân tộc.
→ Cách tiếp cận đi từ cái riêng đến cái chung
+ Nội dung của độc lập dân tộc
Độc lập thật sự (không phải giả hiệu)
ĐL của dân, mang lại hạnh phúc cho nhân dân
ĐL gắn liền với thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ
→ Tư tưởng